Du Lịch Úc

Cách nhanh nhất để bắt đầu dùng phương tiện công cộng ở Sydney là chạm thẳng thẻ ngân hàng contactless hoặc điện thoại vào đầu đọc Opal, không cần mua hay đăng ký gì trước. Quy tắc quan trọng nhất cần nhớ là phải tap on khi lên và tap off khi xuống ở mọi phương tiện, kể cả những tuyến không có cổng soát vé như light rail. Với khách Hà Nội lần đầu trải nghiệm hệ thống này, một vài thao tác sai trong ngày đầu tiên cũng không quá nghiêm trọng, vì phần lớn lỗi thường gặp đều có cách khắc phục đơn giản.

Lần đầu dùng Opal ở Sydney nên bắt đầu từ đâu?

Với khách chỉ ở Sydney vài ngày, cách đơn giản và nhanh nhất là dùng luôn thẻ ngân hàng quốc tế có hỗ trợ contactless hoặc thêm thẻ vào ví điện tử trên điện thoại, chạm thẳng vào đầu đọc Opal mà không cần mua thẻ Opal vật lý hay tải thêm ứng dụng nào. Cách này tính phí giống hệt thẻ Opal, không phát sinh thêm bước đăng ký, và tránh được rủi ro phải xin hoàn tiền số dư còn lại trên thẻ vật lý trước khi rời Úc.

Thẻ Opal vật lý vẫn có ích nếu ở lại lâu hơn, đi cùng nhóm đông người muốn quản lý chi tiêu riêng cho từng thẻ, hoặc lo ngại phí giao dịch ngoại tệ từ ngân hàng Việt Nam khi chạm thẻ quốc tế nhiều lần trong ngày. Với phần lớn khách du lịch ngắn ngày, bắt đầu bằng thẻ ngân hàng contactless vẫn là lựa chọn ít rắc rối nhất.

[Ảnh: Một du khách chạm thẻ ngân hàng contactless lên đầu đọc Opal tại cổng soát vé ga tàu Sydney]

Cách tap on, tap off ở từng loại phương tiện khác nhau thế nào?

Ở train và Sydney Metro, tap on và tap off thực hiện tại cổng soát vé có cửa chắn ngay lối vào và lối ra sân ga, cửa chỉ mở khi đầu đọc nhận được tín hiệu hợp lệ từ thẻ hoặc điện thoại. Trên bus, đầu đọc thường đặt gần cửa lên gần vị trí tài xế, hành khách tap khi bước lên và tap lại ở đầu đọc gần cửa xuống trước khi rời xe.

Light rail không có cổng chắn vật lý mà dùng đầu đọc đứng độc lập ngay trên sân ga, hành khách phải tự giác tap on trước khi lên tàu và tap off sau khi xuống, vì hệ thống này hoạt động theo kiểu tự giác khai báo vé thay vì kiểm soát bằng cổng chắn. Ferry cũng tương tự, đầu đọc đặt ngay tại cổng vào khu vực chờ ở bến tàu chứ không phải trên tàu, nên cần tap trước khi bước vào khu vực chờ lên tàu.

[Ảnh: Đầu đọc thẻ Opal đứng độc lập trên sân ga light rail không có cổng chắn]

Nếu cổng không mở hoặc thẻ không đọc được thì xử lý thế nào?

Khi cổng ở ga train không mở dù đã chạm thẻ, nguyên nhân phổ biến nhất là chạm thẻ chưa đủ lâu hoặc đầu đọc không nhận diện được do thẻ để trong ví dày có nhiều thẻ khác gây nhiễu tín hiệu, nên thử rút riêng thẻ ra khỏi ví trước khi chạm lại. Nếu vẫn không được, có thể tìm nhân viên đứng gần cổng soát vé hoặc dùng cổng dành cho hành lý cồng kềnh thường có nhân viên hỗ trợ trực tiếp.

Trên bus hoặc light rail không có cổng chắn, nếu đầu đọc báo lỗi, cứ tiếp tục hành trình và giải thích với nhân viên soát vé nếu được hỏi tới thay vì cố tap lại nhiều lần làm chậm hành khách phía sau, vì đầu đọc thường vẫn ghi nhận được nỗ lực tap on nếu có thông báo lỗi rõ ràng hiện trên màn hình.

[Ảnh: Một hành khách nhờ nhân viên hỗ trợ tại cổng soát vé ga tàu Sydney]

Thẻ Opal vật lý mua, nạp tiền và theo dõi số dư ở đâu?

Thẻ Opal vật lý có bán tại máy bán vé tự động ở hầu hết các ga tàu và một số cửa hàng được cấp phép làm đại lý Opal, thường là các cửa hàng tiện lợi hoặc tiệm báo gần trạm dừng. Nạp tiền vào thẻ có thể thực hiện tại chính những máy và cửa hàng này, hoặc qua ứng dụng Opal Travel nếu đã đăng ký thẻ với tài khoản cá nhân.

Đăng ký thẻ Opal với một tài khoản, thay vì dùng thẻ ẩn danh mua sẵn, giúp theo dõi lịch sử di chuyển và số dư ngay trên ứng dụng, đồng thời là điều kiện cần nếu muốn thiết lập tính năng tự động nạp tiền khi số dư xuống thấp. Với khách chỉ ở lại vài ngày, việc đăng ký tài khoản thường không cần thiết nếu đã dùng thẻ ngân hàng contactless ngay từ đầu.

[Ảnh: Máy bán và nạp tiền thẻ Opal tự động đặt tại một nhà ga ở Sydney]

Những lỗi phổ biến khiến người mới dùng Opal bị tính sai tiền là gì?

Lỗi thường gặp nhất là quên tap off khi xuống bus hoặc light rail, khiến hệ thống tự động tính mức vé cao nhất có thể của tuyến đó thay vì đúng quãng đường đã đi, vì hệ thống không có cách nào biết hành khách đã xuống ở đâu nếu không có tín hiệu tap off. Một lỗi khác là mang theo nhiều thẻ ngân hàng contactless cùng lúc và vô tình chạm nhầm thẻ khác với thẻ đã tap on lúc đầu, khiến một chuyến đi bị tính trên hai thẻ khác nhau.

Một tình huống khác khiến người mới hoảng hốt là thấy mức phí bị trừ cao bất thường khi tap off tại hai ga sân bay, Nội địa và Quốc tế, đây không phải lỗi hệ thống mà là khoản phí truy cập ga được cộng thêm vào vé tàu thông thường tại hai ga này. Cách phòng tránh phần lớn lỗi phổ biến khi mới dùng Opal đơn giản nhất là luôn dùng đúng một thẻ hoặc một điện thoại duy nhất cho cả chuyến đi, và chú ý đèn xanh cùng âm thanh xác nhận mỗi lần tap.

[Ảnh: Đèn xanh và âm thanh xác nhận trên đầu đọc Opal sau khi tap thẻ thành công]

Dùng quen Myki ở Melbourne rồi thì chuyển sang Opal có khác nhiều không?

Nguyên lý chung giữa Opal và Myki khá giống nhau, đều dùng thẻ ngân hàng contactless hoặc thẻ riêng của từng hệ thống, đều yêu cầu tap on và tap off ở mọi phương tiện, nên khách đã quen Myki ở Melbourne sẽ không mất nhiều thời gian làm quen lại với Opal, chi tiết về cách dùng Myki có trong bài đi lại tại Melbourne.

Điểm khác biệt lớn nhất là hai thẻ này không dùng chung được cho nhau, thẻ Opal chỉ hoạt động trong hệ thống của Sydney và vùng NSW lân cận, không dùng được ở Melbourne hay bất kỳ thành phố nào khác của Úc, nên khách di chuyển qua nhiều thành phố cần làm quen lại từ đầu mỗi nơi, tổng quan về sự khác biệt giữa các thành phố có trong bài đi lại ở Úc bằng gì.

[Ảnh: Hai đầu đọc thẻ Opal và Myki đặt cạnh nhau minh họa sự khác biệt giữa hai hệ thống]

Kết luận

Toàn bộ hệ thống Opal ở Sydney thực chất chỉ xoay quanh một thao tác cần nhớ: tap on khi bắt đầu, tap off khi kết thúc, ở mọi phương tiện kể cả những tuyến không có cổng chắn như light rail hay ferry. Với khách mới lần đầu sử dụng, bắt đầu bằng thẻ ngân hàng contactless thay vì vội mua thẻ Opal vật lý sẽ đơn giản hóa đáng kể trải nghiệm, tổng quan đầy đủ hơn về cách đi lại tại Sydney có trong bài đi lại tại Sydney.

Với khách khởi hành từ Hà Nội chuẩn bị cho chuyến đi Sydney đầu tiên, có thể tham khảo thêm Tour Úc từ Hà Nội để biết lịch trình nào đã sắp xếp sẵn phương tiện di chuyển giữa các điểm tham quan chính.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ DulichUc.vn, chuyên Du Lịch Úc khởi hành từ Hà Nội.