Quốc kỳ Úc ra đời như thế nào và mỗi chi tiết trên lá cờ có ý nghĩa gì?
Quốc kỳ Úc được chọn thông qua một cuộc thi thiết kế công khai do chính phủ tổ chức năm 1901, thu hút gần 33.000 bài dự thi trên khắp cả nước, sau đó năm mẫu thiết kế đồng hạng nhất được kết hợp thành mẫu cờ chính thức. Thiết kế cuối cùng gồm ba phần: hình Union Jack ở góc trên bên trái tượng trưng cho mối liên hệ lịch sử với nước Anh, chòm sao Nam Thập Tự tượng trưng cho vị trí địa lý của Úc ở Nam bán cầu, và một ngôi sao bảy cánh tượng trưng cho sáu bang cùng các vùng lãnh thổ liên bang.
Vua Edward VII phê duyệt mẫu thiết kế này năm 1902, nhưng phải tới khi Đạo luật Cờ được thông qua năm 1953 thì lá cờ mới chính thức được luật hóa là quốc kỳ của Úc. Ngôi sao trên quốc kỳ ban đầu chỉ có sáu cánh, được bổ sung thêm một cánh vào năm 1908 để đại diện cho các vùng lãnh thổ liên bang mới hình thành.
Vì sao kangaroo và đà điểu emu xuất hiện trên quốc huy nước Úc?
Quốc huy hiện tại của Úc được Vua George V chính thức phê chuẩn theo sắc lệnh hoàng gia vào ngày 19 tháng 9 năm 1912, với hình ảnh kangaroo và đà điểu emu đứng hai bên chiếc khiên mang huy hiệu của sáu bang. Cả hai loài đều là động vật bản địa nổi tiếng và có kích thước đủ lớn để đứng cân xứng hai bên khiên, đây là lý do chính khiến chúng được chọn làm hình ảnh đại diện.
Cách lý giải phổ biến hiện nay là kangaroo và emu đều khó đi lùi nên tượng trưng cho một quốc gia luôn tiến về phía trước, tuy nhiên đây là cách diễn giải xuất hiện sau này chứ không được ghi lại như lý do chính thức trong văn bản sắc lệnh gốc năm 1912. Đây là điểm nhiều người, kể cả người Úc, vẫn nhầm là một quy định chính thức thay vì một cách diễn giải phổ biến xuất hiện về sau.
Sydney Opera House trở thành biểu tượng kiến trúc của Úc từ khi nào?
Sydney Opera House bắt đầu từ một cuộc thi thiết kế quốc tế khởi động năm 1955, thu hút 233 bài dự thi từ 32 quốc gia, và kiến trúc sư người Đan Mạch Jørn Utzon giành chiến thắng vào đầu năm 1957 với bản phác thảo mái vòm hình vỏ sò đặc biệt. Công trình mất khoảng 14 năm xây dựng với nhiều thay đổi kỹ thuật phức tạp trước khi chính thức khánh thành năm 1973 dưới sự chủ trì của Nữ hoàng Elizabeth II.
Một trong những điểm khiến công trình này trở thành bước ngoặt kiến trúc là cách các khối mái hình vỏ sò được tính toán bằng phương pháp gần với thiết kế hỗ trợ máy tính hiện đại, điều gần như chưa từng có ở thời điểm đó. Năm 2007, UNESCO chính thức công nhận Sydney Opera House là Di sản Thế giới, xem đây là công trình có giá trị nổi bật toàn cầu về mặt văn hóa.
Uluru từng có tên gọi nào khác và vì sao đổi tên?
Uluru là tên gọi truyền thống bằng tiếng Pitjantjatjara, được người Anangu sử dụng từ rất lâu trước khi người châu Âu đặt chân tới vùng đất này. Năm 1873, nhà thám hiểm William Gosse trở thành người châu Âu đầu tiên ghi nhận về địa danh này và đặt tên là Ayers Rock để vinh danh Sir Henry Ayers, khi đó là Chief Secretary của bang Nam Úc.
Năm 1993, địa danh này trở thành nơi đầu tiên tại Lãnh thổ Bắc Úc được công nhận tên gọi kép Ayers Rock / Uluru, rồi tới năm 2002 thứ tự được đảo lại thành Uluru / Ayers Rock theo đề xuất của hiệp hội du lịch vùng Alice Springs. Cả hai tên gọi hiện vẫn có giá trị chính thức như nhau, nhưng ban quản lý công viên quốc gia hiện chỉ dùng tên Uluru trong mọi tài liệu chính thức.
Đây chỉ là một phần câu chuyện của Uluru, khách muốn tìm hiểu sâu hơn về ý nghĩa văn hóa và tín ngưỡng gắn với địa danh này có thể xem thêm những nét văn hóa Úc được giới thiệu qua văn hóa Úc trước chuyến đi.
Hoa keo vàng trở thành quốc hoa của Úc ra sao?
Hoa keo vàng, hay golden wattle, được xem là biểu tượng không chính thức của nước Úc từ rất lâu trước khi được Toàn quyền Ninian Stephen chính thức công nhận là quốc hoa vào năm 1988. Loài hoa này nở rộ vào cuối mùa đông, tạo thành từng chùm hoa vàng rực trên khắp các vùng đất Úc, thường được xem như dấu hiệu báo mùa xuân sắp tới.
Ngày 1 tháng 9 hằng năm được chọn làm Ngày Hoa Keo, chính thức công nhận từ năm 1992 dù truyền thống này đã xuất hiện từ năm 1838 tại Hobart và lan rộng ra Sydney, Melbourne, Adelaide từ năm 1910. Màu vàng của hoa keo cùng màu xanh lá của lá cây cũng chính là nguồn gốc của hai màu xanh và vàng vốn gắn liền với hình ảnh quốc gia Úc.
Màu xanh lá và vàng gắn với nước Úc từ khi nào?
Xanh lá và vàng chính thức được công nhận là màu sắc quốc gia của Úc vào ngày 19 tháng 4 năm 1984, nhưng nguồn gốc thực tế xuất hiện sớm hơn gần một thế kỷ. Năm 1899, đội tuyển cricket Úc do đội trưởng Joe Darling dẫn dắt là đội đầu tiên mặc đồng phục màu xanh vàng trong chuyến thi đấu tại Anh, thay vì màu sắc rời rạc theo từng câu lạc bộ như trước đó.
Hai màu này được mô tả không chính thức là màu xanh lá cây bạch đàn và màu vàng hoa keo, gắn liền với hai loại cây đặc trưng của cảnh quan nước Úc. Ngày nay hầu hết đội tuyển thể thao quốc gia Úc đều thi đấu với màu xanh vàng, khiến hai màu này trở thành một trong những cách nhận diện nước Úc dễ thấy nhất trên trường quốc tế.
Boomerang có thực sự luôn quay trở lại tay người ném không?
Không, phần lớn boomerang truyền thống của người Aboriginal không được thiết kế để quay trở lại, mà được dùng chủ yếu làm vũ khí săn bắn, công cụ đào xới hoặc vật dụng trong nghi lễ. Chỉ một số loại boomerang được chế tác riêng với hình dạng khí động học đặc biệt mới có khả năng bay vòng trở lại, và đây mới là loại phổ biến trong hình dung của khách du lịch.
Hình ảnh boomerang gắn liền với nước Úc phần lớn qua con đường thương mại, từ việc trao đổi với người định cư rồi tới khách du lịch, cho tới khi hình boomerang xuất hiện trên nhãn hiệu nhiều sản phẩm được quảng bá là đặc trưng Úc. Cụm "come back like a boomerang" cũng trở thành một cách nói quen thuộc trong tiếng Anh của người Úc khi chúc ai đó sớm quay lại, có thể tìm hiểu thêm những cách diễn đạt khác qua những quy tắc giao tiếp cơ bản với người Úc.
Cờ Aboriginal có phải một biểu tượng chính thức của nước Úc không?
Có, cờ Aboriginal được công nhận chính thức là một trong các lá cờ của nước Úc theo Đạo luật Cờ từ năm 1995, ngang hàng về mặt pháp lý với quốc kỳ chính dù phạm vi đại diện khác nhau. Trong nhiều thập niên sau đó, họa sĩ Harold Thomas, người thiết kế lá cờ, vẫn giữ bản quyền cá nhân đối với hình ảnh này, khiến một số tổ chức từng phải xin phép hoặc trả phí mới được sử dụng logo cờ trên sản phẩm, đồng phục thể thao hay ấn phẩm.
Tình trạng này thay đổi vào ngày 25 tháng 1 năm 2022, khi chính phủ Úc đạt thỏa thuận mua lại bản quyền từ Harold Thomas để mọi người dân Úc có thể sử dụng hình ảnh cờ Aboriginal tự do mà không cần xin phép hay trả phí, miễn là sử dụng đúng mực. Harold Thomas vẫn giữ quyền nhân thân đối với thiết kế, còn tiền bản quyền phát sinh sau này được chuyển cho NAIDOC, tổ chức thúc đẩy các hoạt động văn hóa Aboriginal và Torres Strait Islander trên toàn quốc.
Sự thay đổi này cũng phản ánh cách người Úc ngày càng coi trọng việc nhìn nhận đúng vai trò của văn hóa bản địa trong bản sắc chung của cả nước, một nét tính cách có thể tìm hiểu thêm qua bài viết về con người Úc và những nét văn hóa dễ nhận thấy.
