Văn hóa Úc khác Việt Nam ở những điểm nào du khách dễ nhận ra nhất?
Khác biệt lớn nhất mà khách Việt thường nhận ra ngay trong vài ngày đầu là mức độ trang trọng. Người Úc giao tiếp khá thẳng thắn, ít dùng kính ngữ phức tạp, và gọi nhau bằng tên riêng kể cả với người lớn tuổi hoặc cấp trên. Cách cư xử này xuất phát từ tinh thần bình đẳng, thường được gọi là mateship, đề cao việc đối xử như nhau bất kể địa vị xã hội. Nếu muốn hiểu sâu hơn về tính cách người Úc, có thể đọc thêm Con người Úc như thế nào? Những nét văn hóa dễ nhận thấy.
Không gian riêng tư cũng được coi trọng hơn nhiều so với thói quen xã giao ở Việt Nam. Người Úc thường không hỏi những câu riêng tư như tuổi tác, thu nhập hay tình trạng hôn nhân ngay lần đầu gặp, và giữ khoảng cách nhất định khi trò chuyện. Những quy tắc giao tiếp cụ thể hơn, từ cách chào hỏi đến chủ đề nên tránh, được nói kỹ trong bài Giao tiếp với người Úc: Những quy tắc du khách nên biết.
Có cần tip khi đi ăn uống hoặc dùng dịch vụ ở Úc không?
Không bắt buộc. Ở Úc, nhân viên phục vụ được trả lương tối thiểu theo giờ khá cao theo luật lao động, nên thu nhập của họ không phụ thuộc vào tiền tip như ở một số nước. Việc không để lại tiền tip sau bữa ăn hoàn toàn bình thường và không bị xem là bất lịch sự.
Dù vậy, tip vẫn được đón nhận nếu bạn thực sự hài lòng với dịch vụ, đặc biệt ở các nhà hàng cao cấp, nơi mức khoảng 10% hóa đơn cho dịch vụ xuất sắc là mức phổ biến. Với hướng dẫn viên tour theo đoàn, một khoản nhỏ tùy tâm sau chuyến đi cũng được xem là cách cảm ơn hợp lý, nhưng đây luôn là lựa chọn cá nhân chứ không phải quy định. Khác với nhiều nơi, quán cà phê hay quán ăn bình dân ở Úc hầu như không đặt hộp tip trên quầy, và nhân viên cũng không kỳ vọng khách để lại tiền thừa.
Người Úc coi trọng xếp hàng và đúng giờ như thế nào?
Xếp hàng theo thứ tự được xem là nguyên tắc gần như bất di bất dịch ở Úc, từ quầy thanh toán siêu thị đến trạm xe buýt. Chen ngang, dù chỉ một người, thường bị nhắc nhở thẳng thắn hoặc ít nhất là những ánh nhìn không hài lòng từ người xung quanh.
Giờ giấc cũng được coi trọng tương tự. Nếu hẹn gặp ai đó, kể cả trong bối cảnh không quá trang trọng, đến trễ quá 10 đến 15 phút mà không báo trước thường bị xem là thiếu tôn trọng thời gian của người khác. Với các buổi tour hoặc phương tiện công cộng có lịch trình cố định, xe thường khởi hành đúng giờ ghi trên lịch chứ không đợi khách đến muộn. Đây là điểm khách Việt dễ bỡ ngỡ nhất trong vài ngày đầu, vì nhịp sinh hoạt ở nhiều nơi tại Việt Nam có phần linh hoạt hơn về giờ giấc.
Úc là quốc gia đa văn hóa, điều này ảnh hưởng thế nào đến trải nghiệm của du khách?
Theo số liệu Cục Thống kê Australia công bố dựa trên dữ liệu tháng 6 năm 2025, khoảng 32% dân số Úc sinh ra ở nước ngoài, trong đó Ấn Độ, Anh, Trung Quốc và New Zealand là những nhóm quốc gia gốc đông nhất. Điều này khiến các thành phố lớn như Sydney hay Melbourne mang không khí rất đa dạng, dễ tìm thấy cộng đồng người Việt, khu phố châu Á hoặc nhà hàng món Việt ngay cả khi đi tour tự túc.
Với du khách, tính đa văn hóa này mang lại lợi ích thực tế: ít bị soi xét vì khác biệt ngoại hình hay trang phục, dễ tìm được nhân viên nói tiếng Anh giọng dễ nghe hoặc thậm chí biết chút tiếng Việt tại các khu đông người gốc Á, và ẩm thực đường phố phong phú hơn nhiều so với hình dung ban đầu về một đất nước phương Tây. Muốn biết cụ thể món nào nên thử, có thể xem thêm Ẩm thực Úc có gì đặc biệt? Khám phá văn hóa ăn uống bản địa.
Du khách nên tôn trọng văn hóa thổ dân Úc như thế nào?
Văn hóa của người thổ dân Australia, gồm cộng đồng Aboriginal và Torres Strait Islander, có lịch sử hàng chục nghìn năm và gắn liền với nhiều địa danh nổi tiếng mà du khách hay ghé thăm. Quy tắc quan trọng nhất cần biết là không được leo lên đỉnh Uluru: hoạt động này đã bị cấm hoàn toàn từ ngày 26 tháng 10 năm 2019 theo nguyện vọng của cộng đồng Anangu, chủ nhân truyền thống của vùng đất này, vì đỉnh Uluru được xem là địa điểm linh thiêng theo luật Tjukurpa của họ. Uluru cũng là một trong những biểu tượng được nhắc đến nhiều nhất của đất nước này, câu chuyện phía sau ngọn núi này được kể kỹ hơn trong bài Những biểu tượng nổi tiếng của Úc và câu chuyện phía sau.
Ngoài Uluru, nhiều công viên quốc gia và di tích khác cũng có khu vực được xem là linh thiêng, thường có biển báo yêu cầu không chụp ảnh hoặc không tiếp cận quá gần. Một điểm khách Việt thường chưa quen là việc nhiều sự kiện, buổi biểu diễn hoặc chương trình tại bảo tàng ở Úc mở đầu bằng nghi thức Acknowledgement of Country, một lời ghi nhận vùng đất đang đứng thuộc về cộng đồng thổ dân nào. Đây là một phần bình thường trong đời sống công cộng ở Úc chứ không phải nghi lễ tôn giáo, nên không cần bối rối khi bắt gặp.
Quy định uống rượu bia và hút thuốc nơi công cộng ở Úc có khác Việt Nam không?
Độ tuổi hợp pháp để mua và uống rượu bia tại Úc là 18 tuổi, áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Tuy nhiên, quy định về việc uống rượu ở nơi công cộng như công viên hay vỉa hè lại khác nhau tùy bang và thậm chí tùy từng hội đồng địa phương, theo thông tin từ Bộ Y tế Australia. Nhiều khu vực du lịch, bãi biển hoặc công viên có biển báo cấm uống rượu rõ ràng, nên cách an toàn nhất là quan sát biển báo tại chỗ thay vì mặc định có thể uống ở bất kỳ đâu ngoài trời.
Hút thuốc cũng bị hạn chế đáng kể so với nhiều nơi ở Việt Nam: hầu hết không gian công cộng có mái che, khu vực ăn ngoài trời của nhà hàng, quán cà phê và khu vực gần lối vào tòa nhà đều cấm hút thuốc. Mức phạt vi phạm khác nhau tùy quy định từng bang, nên khách hút thuốc thường phải chủ động tìm khu vực được phép hút, vốn thường có biển báo riêng.
Khách từ Hà Nội thường bỡ ngỡ điều gì nhất trong những ngày đầu ở Úc?
Với khách khởi hành từ Nội Bài, cảm giác bỡ ngỡ đầu tiên thường không phải là văn hóa mà là nhịp sống chậm và yên tĩnh hơn nhiều, đặc biệt vào buổi tối khi phần lớn cửa hàng đóng cửa khá sớm so với thói quen ở Hà Nội. Các thành phố lớn của Úc không có văn hóa vỉa hè nhộn nhịp về đêm như nhiều khu phố ở Việt Nam, nên nếu đoàn có người quen sinh hoạt khuya, nên chuẩn bị tinh thần trước.
Một điểm khác là người Úc khá kiệm lời với người lạ nhưng không phải vì lạnh nhạt. Một câu "how are you" khi thanh toán ở quầy thường chỉ là lời chào xã giao, không cần trả lời dài dòng, một câu "good, thanks" ngắn gọn là đủ. Đây là chi tiết nhỏ nhưng nhiều khách Việt lần đầu đi hay lúng túng vì không quen.
Nếu muốn được hỗ trợ sẵn về lịch trình và những khác biệt văn hóa này ngay từ ngày đầu, đội ngũ DulichUc.vn hiện có các chương trình tour Úc từ Hà Nội có hướng dẫn viên đồng hành xuyên suốt, phù hợp với người lần đầu ra nước ngoài hoặc đi cùng gia đình nhiều thế hệ.
