Du Lịch Úc

Puffing Billy là tuyến tàu hơi nước khổ hẹp cổ chạy xuyên rừng bạch đàn tại vùng Dandenong Ranges, nổi tiếng nhất nhờ truyền thống để khách ngồi thò chân ra ngoài toa tàu khi tàu chạy qua cây cầu gỗ Monbulk Creek. Tuyến đường khai trương từ năm 1900 nhưng suýt biến mất hẳn sau vụ sạt lở năm 1953, trước khi một nhóm tình nguyện viên đứng ra khôi phục và duy trì hoạt động cho tới ngày nay. Từ trung tâm Melbourne, khách chỉ cần đi tàu điện tuyến Belgrave rồi đi bộ khoảng hai phút là tới ga khởi hành, không nhất thiết phải tự lái xe.

Puffing Billy là gì, vì sao được xem là biểu tượng của Victoria?

Puffing Billy là tuyến đường sắt khổ hẹp 762 milimet chạy bằng đầu máy hơi nước cổ, xuyên qua rừng bạch đàn tại vùng Dandenong Ranges phía đông Melbourne, được xem là một trong những tuyến đường sắt hơi nước bảo tồn lâu đời nhất còn hoạt động tại Úc. Toàn bộ tuyến do đội ngũ tình nguyện viên vận hành, từ lái tàu, bán vé cho tới bảo trì đầu máy, chứ không phải một công ty du lịch thương mại thông thường.

Điều khiến Puffing Billy khác hẳn một chuyến tàu ngắm cảnh thông thường là truyền thống để khách ngồi trên bậu cửa sổ mở, thả chân ra ngoài toa khi tàu di chuyển, kéo dài suốt hơn một thế kỷ qua và vẫn được khuyến khích thay vì chỉ bị bỏ qua cho có. Đây là lý do nhiều khách xem đây là trải nghiệm sống động hơn là một bảo tàng đường sắt tĩnh lặng.

Đoàn tàu Puffing Billy chạy giữa rừng bạch đàn xanh mướt

Puffing Billy có từ khi nào, vì sao suýt biến mất?

Tuyến đường khai trương năm 1900, là một trong năm tuyến đường sắt khổ hẹp mà Victorian Railways xây dựng thời đó, ban đầu phục vụ vận chuyển gỗ từ Gembrook và nông sản của cư dân vùng Dandenong Ranges chứ chưa phải phục vụ du lịch. Tuyến này chưa từng có lãi kể từ ngày khai trương, khiến vị thế của nó luôn khá bấp bênh trong mắt cơ quan quản lý đường sắt.

Năm 1953, một vụ sạt lở đất chắn ngang đoạn giữa Selby và Menzies Creek khiến tuyến phải ngừng hoạt động, và tới năm 1954 chính thức bị đóng cửa vì bị xem là không đáng để sửa chữa. Một nhóm tình nguyện viên đứng ra thành lập Puffing Billy Preservation Society vào tháng 10 năm 1955, tự tay dọn dẹp đường ray, và đưa tàu chạy trở lại đoạn Belgrave đến Menzies Creek vào năm 1962. Tuyến sau đó lần lượt được nối dài tới Emerald năm 1965, Lakeside năm 1975, và cuối cùng là Gembrook năm 1998, gần nửa thế kỷ sau ngày đóng cửa.

Toa tàu cổ tại nhà ga minh họa lịch sử phục hồi tuyến đường

Hành trình Puffing Billy đi qua những đâu, nên chọn tuyến nào?

Toàn tuyến dài khoảng 24 kilomet từ Belgrave tới Gembrook, đi qua các ga Selby, Menzies Creek, Emerald, Nobelius, Lakeside, Wright và Cockatoo. Hai chặng ngắn được nhiều khách chọn nhất là Belgrave đến Menzies Creek, khứ hồi khoảng 30 phút mỗi chiều phù hợp nếu thời gian eo hẹp, và Belgrave đến Lakeside, khoảng 60 phút mỗi chiều với điểm dừng cạnh hồ nước, phù hợp cho gia đình có trẻ nhỏ muốn nghỉ chân ăn uống.

Nếu muốn trải nghiệm trọn vẹn cả cung đường xuyên rừng mà không dừng cố định ở hồ, khách có thể chọn đi hết tới Gembrook, mất khoảng một giờ năm mươi phút mỗi chiều. Chặng dài này phù hợp hơn với khách không vội và muốn tận hưởng cảm giác ngồi tàu lâu hơn, trong khi hai chặng ngắn hợp với đoàn đông người hoặc gia đình có người lớn tuổi.

Nhà ga Lakeside nhìn ra hồ nước dọc tuyến Puffing Billy

Cây cầu gỗ Monbulk Creek và trải nghiệm ngồi thò chân ra ngoài có gì đặc biệt?

Cây cầu gỗ bắc qua Monbulk Creek là khoảnh khắc được chụp ảnh nhiều nhất trên toàn tuyến, một trong ba cây cầu gỗ mà tàu đi qua giữa đoạn Lakeside và Gembrook nhưng lại là cây cầu lớn và nổi tiếng nhất. Ngay khi tàu chạy chậm qua cây cầu cong này, phần lớn khách đều tranh thủ ngồi ra mép cửa sổ mở, thả chân ra ngoài toa, một truyền thống đã tồn tại hơn một trăm năm và vẫn được nhân viên trên tàu khuyến khích thay vì ngăn cản.

Nếu muốn có bức ảnh đẹp nhất về chính đoàn tàu đang băng qua cầu, khách nên chọn ngồi bên phải toa theo chiều tàu chạy để nhìn trọn khúc cua và thung lũng phía dưới, hoặc xuống tàu tại một ga gần đó rồi đứng chụp từ bên ngoài, hướng ống kính vào đoàn tàu để lấy được toàn cảnh cây cầu cong cùng đoàn toa phía trên.

Đoàn tàu Puffing Billy băng qua cây cầu gỗ Monbulk Creek với khách ngồi thò chân ra ngoài

Vé Puffing Billy giá bao nhiêu, cần đặt trước không?

Vé cần được đặt trước qua trang chính thức vì các chuyến thường bán hết sớm, đặc biệt vào cuối tuần và kỳ nghỉ học sinh. Giá tham khảo cho tuyến Belgrave đến Lakeside khứ hồi khoảng 66 đô la Úc cho người lớn và 33 đô la Úc cho trẻ em từ 4 đến 15 tuổi, còn trọn tuyến Belgrave đến Gembrook khứ hồi khoảng 84,5 đô la Úc cho người lớn và 42 đô la Úc cho trẻ em, mức giá này có thể điều chỉnh theo từng giai đoạn nên khách cần kiểm tra lại trên trang chính thức trước khi đặt.

Vì đây là tuyến do tổ chức phi lợi nhuận vận hành với số lượng chuyến giới hạn mỗi ngày, khách không nên đợi tới sát ngày mới đặt vé, nhất là nếu đi vào dịp lễ hoặc cuối tuần khi nhu cầu tăng cao rõ rệt so với ngày thường.

Khách xếp hàng chờ lên tàu tại ga Belgrave

Từ Melbourne đến Puffing Billy thế nào, nên chuẩn bị gì?

Cách đơn giản nhất là đi tàu điện tuyến Belgrave từ trung tâm Melbourne, xuống ga Belgrave rồi đi bộ khoảng hai phút theo vạch chỉ dẫn màu xanh trên sân ga là tới nhà ga xuất phát của Puffing Billy, hoàn toàn không cần tự lái xe. Nếu muốn chủ động thời gian hơn, khách có thể lái xe khoảng 40 kilomet, tương đương một giờ từ trung tâm, và gửi xe tại bãi đỗ gần ga Belgrave vì bản thân nhà ga Puffing Billy không có chỗ đậu riêng.

Vùng Dandenong Ranges nằm ở độ cao hơn 600 mét so với mực nước biển tại những điểm cao nhất, nên thường mát hơn hẳn trung tâm Melbourne, đặc biệt vào sáng sớm, chiều tối hoặc mùa đông, khách nên mang theo áo khoác nhẹ dù đang là mùa hè vì các toa tàu đều để hở cửa sổ. Nếu chỉ có một ngày rảnh để đi xa khỏi trung tâm, khách cũng có thể cân nhắc giữa trải nghiệm núi rừng như Puffing Billy và một lựa chọn hoàn toàn khác là cung đường ven biển với cụm đá nổi tiếng Twelve Apostles, tùy vào việc ưu tiên núi rừng hay biển cả.

Ga Belgrave, điểm khởi hành tuyến tàu điện từ trung tâm Melbourne

Cách sắp xếp Puffing Billy trong một lịch trình Melbourne đầy đủ hơn có trong bài Cẩm nang Melbourne.

Tóm lại: Điều quan trọng nhất cần nhớ là Puffing Billy từng suýt biến mất hoàn toàn sau vụ sạt lở năm 1953 và chỉ tồn tại tới hôm nay nhờ công sức của những tình nguyện viên bỏ nhiều năm khôi phục từng đoạn đường ray, nên trải nghiệm ngồi thò chân ra ngoài toa khi tàu băng qua cây cầu gỗ Monbulk Creek mang giá trị lịch sử thật sự phía sau, khác hẳn một trò tạo dáng chụp ảnh đơn thuần. Khách nên chọn tuyến phù hợp với thời gian và thành viên trong đoàn thay vì cố đi hết toàn tuyến nếu không thật sự cần thiết.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ DulichUc.vn, chuyên Tour Úc khởi hành từ Hà Nội.