Du Lịch Úc

Twelve Apostles là cụm trụ đá vôi nhô lên từ mặt biển thuộc Vườn quốc gia Port Campbell, nằm trên cung đường Great Ocean Road ở bang Victoria, nhưng trên thực tế chưa từng có đủ mười hai khối đá kể cả khi được đặt tên. Các trụ đá hình thành qua hàng triệu năm sóng biển bào mòn vách đá vôi ven bờ, và hiện chỉ còn khoảng bảy đến tám khối đứng vững sau nhiều đợt sụp đổ tự nhiên. Từ trung tâm Melbourne, khách cần khoảng ba đến ba tiếng rưỡi lái xe để tới nơi, nên phần lớn khách kết hợp điểm này trong một chuyến đi trọn ngày hoặc nhiều ngày dọc cung đường ven biển.

Twelve Apostles là gì, vì sao nổi tiếng trên Great Ocean Road?

Twelve Apostles là cụm trụ đá vôi đứng riêng lẻ ngoài khơi, nằm trong Vườn quốc gia Port Campbell, được xem là điểm dừng biểu tượng nhất trên toàn tuyến Great Ocean Road và là lý do chính khiến nhiều khách quyết định đi hết cung đường ven biển này thay vì chỉ dừng ở các thị trấn gần Melbourne. Từ đài quan sát chính, khách có thể nhìn thấy các trụ đá cao tới khoảng 50 mét đứng giữa sóng biển vỗ liên tục từ Nam Đại Dương.

Twelve Apostles không phải một điểm dừng đơn lẻ mà là trung tâm của cả một chuỗi địa danh nằm sát nhau trong cùng khu vực, gồm Loch Ard Gorge, London Arch và Gibson Steps, mỗi nơi mang một câu chuyện hoặc góc nhìn riêng dù cùng hình thành từ quá trình xói mòn đá vôi giống nhau. Vì vậy khách nên dành đủ thời gian tham quan cả cụm thay vì chỉ chụp vài tấm ảnh ở đài quan sát chính rồi rời đi ngay.

Cụm trụ đá Twelve Apostles nhìn từ đài quan sát chính lúc chiều tà

Vì sao tên là Twelve Apostles nhưng không đủ mười hai khối đá?

Cụm đá này ban đầu được người dân địa phương gọi bằng cái tên khá dân dã là Sow and Pigs, và ngay cả khi được đổi sang tên Twelve Apostles mang tính quảng bá du lịch hơn, số khối đá thực tế lúc đó cũng chỉ có chín chứ chưa từng đủ mười hai như tên gọi. Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất mà khách thường mang theo trước khi tới nơi.

Theo thời gian, số lượng trụ đá tiếp tục giảm do xói mòn tự nhiên, đáng chú ý nhất là một trụ đá cao khoảng 50 mét bất ngờ sụp đổ vào năm 2005, và thêm một trụ khác sụp tiếp vào năm 2009. Hiện tại các nguồn giới thiệu du lịch thường ghi nhận khoảng bảy đến tám trụ đá còn đứng vững tùy cách đếm và thời điểm cập nhật, nên khách không cần mất công tìm cho đủ số mười hai khi đứng tại đài quan sát.

Một trong các trụ đá vôi đứng riêng lẻ giữa biển tại Port Campbell

Các khối đá hình thành thế nào, có tiếp tục thay đổi không?

Toàn bộ vách đá khu vực này thuộc lớp đá vôi Port Campbell, hình thành cách đây khoảng 5 đến 15 triệu năm, sau đó bị sóng từ Nam Đại Dương bào mòn liên tục để tạo thành hang, rồi hang mở rộng thành vòm đá, và cuối cùng phần vòm sập xuống để lại các trụ đá đứng tách biệt ngoài khơi như hiện tại. Đây là một quá trình địa chất vẫn đang tiếp diễn chứ không phải cảnh quan cố định.

Chính vì xói mòn vẫn tiếp tục, các mỏm đá nhô ra dọc bờ hiện nay nhiều khả năng sẽ trở thành những trụ đá mới trong tương lai, trong khi các trụ đá đang đứng cũng có thể sụp đổ bất cứ lúc nào mà không báo trước, giống như trường hợp năm 2005. Khách nên hiểu rằng mình đang chứng kiến một cảnh quan sống, luôn thay đổi theo thời gian, chứ không phải một công trình được giữ nguyên vẹn mãi mãi.

Vách đá vôi và hang biển minh họa quá trình xói mòn dọc bờ Port Campbell

London Arch và Loch Ard Gorge có gì đặc biệt?

London Arch, trước đây gọi là London Bridge vì có hai nhịp vòm nối liền đất liền, từng khiến hai du khách mắc kẹt ngoài khơi vào tối ngày 15 tháng 1 năm 1990 khi nhịp vòm gần bờ bất ngờ sụp đổ mà không có dấu hiệu báo trước. Cả hai được trực thăng cảnh sát giải cứu an toàn, không ai bị thương, nhưng từ đó công trình chỉ còn lại một nhịp vòm đơn và đổi tên thành London Arch như hiện nay.

Loch Ard Gorge mang một câu chuyện bi thương hơn nhiều: con tàu Loch Ard đắm tại đây ngày 1 tháng 6 năm 1878 khi sắp hoàn thành hành trình ba tháng từ Anh tới Melbourne, khiến 52 trong tổng số 54 người trên tàu thiệt mạng. Hai người sống sót là Tom Pearce, phụ tá thủy thủ mười chín tuổi, và Eva Carmichael, người nhập cư Ireland cũng mười chín tuổi mà Pearce đã cứu ngay trong sóng biển rồi trèo lên vách đá kêu cứu người dân gần đó. Pearce sau này được trao Huân chương Vàng đầu tiên của Hội Nhân đạo Victoria, còn hai trụ đá gần vịnh ngày nay được đặt tên Tom và Eva để tưởng nhớ câu chuyện này, cùng một khu mộ nhỏ và bảo tàng mini ngay tại chỗ.

Vịnh Loch Ard Gorge nhìn từ lối đi bộ trên vách đá

Nên ngắm Twelve Apostles vào thời điểm nào, xem từ đâu đẹp nhất?

Đài quan sát chính nằm ngay sau bãi đỗ xe, nối bằng một đường hầm đi bộ luồn dưới đường lớn để khách sang bên phía biển an toàn mà không phải băng qua làn xe. Sáng sớm thường vắng khách và ánh sáng dịu hơn, trong khi các đoàn tour từ Melbourne phần lớn tới nơi vào khoảng giữa trưa tới đầu giờ chiều, còn buổi chiều muộn gần hoàng hôn lại cho ánh sáng vàng ấm rất đẹp để chụp ảnh dù khá đông người cùng thời điểm.

Một góc ngắm khác đáng thử là Gibson Steps, cách đó không xa, nơi khách có thể đi xuống 86 bậc thang để tới sát mặt biển và nhìn gần hai trụ đá riêng biệt tên Gog và Magog, vốn về mặt kỹ thuật không được tính vào nhóm Twelve Apostles nhưng vẫn rất ấn tượng. Khách cũng nên biết khu vực này đang triển khai dự án nâng cấp trung tâm đón khách trị giá khoảng 126 triệu đô la Úc, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026, nên một số hạng mục bãi đỗ xe hoặc lối đi có thể tạm thời thay đổi, khách nên kiểm tra thông tin cập nhật trước khi tới.

Bậc thang Gibson Steps dẫn xuống bãi biển gần hai trụ đá Gog và Magog

Từ Melbourne đến Twelve Apostles thế nào, cần chuẩn bị gì?

Từ trung tâm Melbourne, quãng đường tới Twelve Apostles mất khoảng ba đến ba tiếng rưỡi nếu đi theo tuyến đường trực tiếp, còn nếu chạy trọn cung đường ven biển qua từng thị trấn thì thời gian thực tế trên xe có thể kéo dài hơn nhiều. Nếu chỉ muốn tới thẳng điểm này mà không cần ngắm cảnh dọc đường, nhiều khách chọn quay về theo tuyến đường bên trong qua thị trấn Colac để rút ngắn đáng kể thời gian thay vì lặp lại toàn bộ cung đường ven biển lúc về.

Khách thường kết hợp Twelve Apostles vào ngày cuối cùng của lịch trình Great Ocean Road, sau khi đã dành các ngày đầu khám phá khu trung tâm Melbourne quanh khu vực Federation Square. Vì khu vực này gió biển khá mạnh quanh năm, khách nên mang áo khoác chắn gió, giày đi bộ thoải mái cho đoạn đường hầm và các lối đi bộ trên vách đá.

Bãi đỗ xe và đường hầm dẫn ra đài quan sát Twelve Apostles

Cách sắp xếp Twelve Apostles trong một lịch trình Melbourne đầy đủ hơn có trong bài Cẩm nang Melbourne.

Tóm lại: Điều quan trọng nhất cần nhớ là giá trị thật sự của Twelve Apostles không nằm ở việc đếm cho đủ mười hai khối đá như cái tên gợi ý, mà nằm ở cảnh quan xói mòn vẫn đang thay đổi từng năm và những câu chuyện con người gắn liền với khu vực này, từ vụ đắm tàu Loch Ard năm 1878 tới sự cố sập vòm London Arch năm 1990. Khách nên dành đủ thời gian cho cả cụm địa danh xung quanh thay vì chỉ dừng lại vài phút ở đài quan sát chính rồi vội vã quay xe.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ DulichUc.vn, chuyên Tour Úc khởi hành từ Hà Nội.