Có bao nhiêu loài kangaroo ở Úc và phân biệt với wallaby thế nào?
Úc có bốn loài kangaroo chính là kangaroo đỏ, kangaroo xám miền Đông, kangaroo xám miền Tây và kangaroo antilopine, cùng với wallaroo (còn gọi là euro) là họ hàng gần thường sống ở vùng đá và đồi dốc. Kangaroo đỏ là loài lớn nhất, thân cao gần 2 mét, nặng tới 90kg, trong khi wallaroo đen là loài nhỏ nhất trong nhóm này, chỉ khoảng 20kg.
Kangaroo và wallaby thực chất cùng thuộc một họ động vật có túi, wallaby chỉ đơn giản là tên gọi chung cho những loài có kích thước nhỏ hơn trong họ này chứ không phải một loài tách biệt hoàn toàn. Từ "roo" cũng là cách gọi tắt quen thuộc mà người Úc hay dùng trong giao tiếp hằng ngày, có thể tìm hiểu thêm những cách nói tự nhiên khác qua những quy tắc giao tiếp cơ bản với người Úc.
Kangaroo đỏ cũng chính là loài xuất hiện trên quốc huy nước Úc cùng đà điểu emu, có thể xem thêm câu chuyện phía sau hình ảnh này qua những biểu tượng nổi tiếng của nước Úc.
Kangaroo nhảy nhanh thế nào và sinh sản có gì đặc biệt?
Kangaroo có thể di chuyển với tốc độ lên tới 60km/h và bật xa hơn 8 mét trong một bước nhảy nhờ cặp chân sau khỏe cùng chiếc đuôi dày giữ thăng bằng, gần như không thể đi lùi vì cấu tạo cơ thể. Chúng sống theo bầy gọi là "mob", thường gồm một số cá thể cái và con non do một hoặc vài con đực đầu đàn dẫn dắt.
Một trong những đặc điểm sinh sản đáng chú ý nhất là khả năng mang nhiều con non ở các giai đoạn phát triển khác nhau cùng lúc trong túi, nhờ cơ chế trì hoãn phát triển phôi. Bốn núm vú của kangaroo cái thậm chí có thể tiết ra loại sữa khác nhau cùng lúc, phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng riêng của từng con non theo từng giai đoạn tuổi.
Có phải kangaroo thuận tay trái không?
Đúng, một nghiên cứu công bố năm 2015 trên tạp chí khoa học Current Biology cho thấy kangaroo xám miền Đông và kangaroo đỏ có xu hướng dùng chân trước bên trái nhiều hơn khi ăn hoặc chải lông, tương tự như thói quen thuận tay ở người. Wallaby cổ đỏ cũng cho kết quả tương tự, ngoại trừ lúc di chuyển bằng cả bốn chân để ăn.
Điều thú vị là loài kangaroo cây Goodfellow, vốn sống trên cây và di chuyển bằng bốn chân nhiều hơn, lại không cho thấy xu hướng thuận tay rõ rệt như các loài kangaroo di chuyển thẳng đứng trên mặt đất. Các nhà nghiên cứu cho rằng dáng đứng thẳng khi di chuyển có thể liên quan trực tiếp tới xu hướng thuận một bên tay này.
Kangaroo ở Úc có phải loài quý hiếm cần bảo vệ không?
Không, kangaroo nói chung không phải loài quý hiếm hay có nguy cơ tuyệt chủng, ngược lại một số bang còn xem đây là loài cần quản lý số lượng vì phát triển quá đông ở một số khu vực. Riêng bang New South Wales ghi nhận hơn 9,5 triệu cá thể trong đợt khảo sát gần đây, và tổng số kangaroo trên toàn nước Úc từng được cho là còn đông hơn cả dân số con người của cả nước, dù con số chính xác thay đổi khá nhiều theo từng năm tùy điều kiện thời tiết.
Đây là điểm nhiều khách Việt hiểu chưa đúng, vì thường mặc định một loài vật bản địa nổi tiếng và dễ thương như kangaroo hẳn phải hiếm gặp, trong khi thực tế phần lớn khách tới Úc, kể cả không cố tình tìm kiếm, cũng có cơ hội gặp kangaroo hoang dã trong chuyến đi. Sự phổ biến này cũng phần nào phản ánh cách người Úc nhìn nhận thực tế, thực dụng với thiên nhiên xung quanh mình, một nét có thể tìm hiểu thêm qua bài viết về văn hóa Úc trước chuyến đi.
Muốn ngắm kangaroo hoang dã gần Sydney thì nên tới đâu?
Euroka, khu cắm trại gần Glenbrook ở cửa ngõ phía Đông Blue Mountains, chỉ cách trung tâm Sydney hơn một giờ lái xe, là một trong những điểm quen thuộc nhất để ngắm kangaroo hoang dã gặm cỏ vào sáng sớm hoặc chiều tối mà không cần cắm trại qua đêm. Khách chỉ cần lái xe vào khu vực này, đỗ xe đúng nơi quy định rồi đi bộ nhẹ nhàng là có cơ hội thấy từng đàn kangaroo khá gần.
Một số công viên quốc gia và khu bảo tồn khác quanh Sydney như Royal National Park ở phía Nam cũng thường xuất hiện kangaroo ở các khu vực đồng cỏ trống, dù mật độ gặp không dày đặc bằng Euroka. Thời điểm sáng sớm hoặc chiều muộn luôn là lúc kangaroo hoạt động nhiều nhất, giữa trưa chúng thường nghỉ trong bóng râm nên khó quan sát hơn.
Ngoài khu vực gần Sydney, đâu là điểm ngắm kangaroo hoang dã nổi tiếng nhất nước Úc?
Pebbly Beach trong Vườn quốc gia Murramarang, cách Sydney khoảng ba tiếng rưỡi lái xe về phía Nam, là bãi biển nổi tiếng nhất nước Úc về kangaroo hoang dã, nơi khách có thể thấy chúng gặm cỏ ngay sát mép nước vào sáng sớm. Địa danh này từng lan truyền với biệt danh "kangaroo lướt sóng" nhờ một bức ảnh chụp khoảnh khắc một con kangaroo đứng trong làn nước nông, dù trên thực tế chúng không hề lướt sóng như tên gọi vui vẫn được truyền tai.
Xa hơn về phía Nam nước Úc, Kangaroo Island thuộc bang Nam Úc cũng nổi tiếng với mật độ kangaroo hoang dã cao cùng nhiều loài thú có túi khác, dù nơi này đòi hỏi thêm một chặng bay hoặc phà mới tới được nên phù hợp hơn với khách có lịch trình dài ngày ngoài Sydney.
Lái xe gặp kangaroo trên đường cần xử lý thế nào để an toàn?
Kangaroo chiếm khoảng 83% tổng số vụ va chạm giữa xe và động vật hoang dã tại Úc, thường tập trung vào lúc sáng sớm và chạng vạng tối, đặc biệt trong những tháng mùa đông khi trời tối sớm hơn. Nếu thấy kangaroo xuất hiện trên đường, nguyên tắc an toàn nhất là giảm tốc độ và phanh từ từ, tuyệt đối không đánh lái gấp để tránh vì dễ khiến xe mất lái nguy hiểm hơn cả việc va chạm với con vật.
Một điểm cần nhớ là nếu thấy một con kangaroo băng qua đường, khả năng cao sẽ còn thêm vài con khác đi theo ngay sau vì chúng thường di chuyển theo bầy. Người Úc thường coi biển báo "kangaroo qua đường" là chuyện hết sức bình thường khi lái xe ở vùng ngoại ô hay nông thôn, một thái độ thực tế, ít cầu kỳ khá tiêu biểu cho tính cách chung của họ, có thể tìm hiểu thêm qua bài viết về con người Úc và những nét văn hóa dễ nhận thấy.
Với khách muốn kết hợp ngắm kangaroo hoang dã cùng nhiều điểm đến khác ngoài Sydney mà không phải tự lái xe đường dài, các tour Úc từ Hà Nội có sẵn lịch trình tới những khu vực này cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc.