Du Lịch Úc

Nhà thờ St Patrick tại Melbourne là nhà thờ chính tòa Công giáo nằm ở khu East Melbourne, góc đường Albert và Gisborne, xây bằng đá granit xanh xám theo phong cách kiến trúc Gothic Revival, khác hẳn nhà thờ St Paul's Cathedral theo dòng Anh giáo nằm ngay trung tâm gần ga Flinders Street. Công trình do kiến trúc sư người Anh William Wilkinson Wardell thiết kế từ năm 1858, nhưng phải mất gần một thế kỷ, tới năm 1939, ba tháp chuông mới thực sự hoàn thành. Đây được xem là một trong những nhà thờ lớn nhất thế giới hoàn thành đáng kể trong thế kỷ 19, quy mô gần tương đương nhà thờ St Patrick's Cathedral ở New York.

Nhà thờ St Patrick Melbourne nằm ở đâu, có gì khác nhà thờ St Paul's?

Nhà thờ St Patrick nằm tại khu East Melbourne, góc đường Albert và Gisborne, cách khu trung tâm CBD khoảng mười lăm phút đi bộ. Công trình xây bằng đá granit xanh xám, tạo tông màu trầm đặc trưng khác biệt rõ so với các công trình gạch đỏ phổ biến quanh khu trung tâm.

Nhiều khách dễ nhầm St Patrick's Cathedral với St Paul's Cathedral vì tên gọi khá giống nhau, nhưng đây là hai công trình hoàn toàn khác biệt. St Paul's Cathedral thuộc dòng Anh giáo, tọa lạc ngay góc đường Swanston và Flinders, đối diện trực tiếp ga Flinders Street, xây bằng đá sa thạch mang tông màu ấm. St Patrick's Cathedral mới là nhà thờ Công giáo, nằm cách đó một quãng ở East Melbourne, xây bằng đá granit xanh xám mang tông màu trầm hơn hẳn.

[Ảnh: Mặt tiền nhà thờ St Patrick với ba tháp chuông nhọn kiểu Gothic]

Nhà thờ được xây dựng thế nào, ai là kiến trúc sư?

William Wilkinson Wardell là kiến trúc sư người Anh từng thiết kế nhiều nhà thờ Công giáo theo phong cách Gothic Revival tại London, có liên hệ với Augustus Welby Pugin, một trong những chuyên gia hàng đầu về kiến trúc Gothic thời đó. Ông đặt chân tới Melbourne vào tháng 9 năm 1858 và bắt tay thiết kế lại nhà thờ St Patrick ngay trong năm đó, sau này còn thiết kế thêm nhà thờ chính tòa St Mary's Cathedral ở Sydney với quy mô còn lớn hơn.

Cộng đồng Công giáo tại Melbourne thời điểm đó gần như hoàn toàn là người gốc Ireland, đây là lý do nhà thờ được đặt tên theo Thánh Patrick, vị thánh bổn mạng của Ireland. Quá trình xây dựng ban đầu bị trì hoãn đáng kể vì nhiều công nhân bỏ công trường để đổ xô đi tìm vàng trong các đợt sốt vàng tại Victoria.

Các mốc hoàn thành quan trọng của nhà thờ là gì?

Phần chính điện của nhà thờ hoàn thành năm 1868, tháp chuông đầu tiên hoàn thành năm 1886, còn phần cánh ngang cùng bảy nhà nguyện nhỏ hoàn thành năm 1894. Nhà thờ chính thức được cung hiến ngày 27 tháng 10 năm 1897, với khoảng năm nghìn người tham dự buổi lễ.

Dù đã được cung hiến, ba tháp chuông nhọn đặc trưng phía trước mãi tới năm 1939 mới hoàn thành, xây cao hơn cả thiết kế ban đầu của Wardell, tức hơn bốn mươi năm sau lễ cung hiến. Nói cách khác, hình dáng St Patrick's Cathedral mà khách nhìn thấy ngày nay là kết quả của gần một thế kỷ xây dựng nối tiếp qua nhiều thế hệ, chứ không phải một công trình hoàn thành trong một giai đoạn liền mạch.

[Ảnh: Không gian nội thất nhà thờ nhìn về phía bàn thờ chính]

Quy mô nhà thờ lớn thế nào so với các nhà thờ khác trên thế giới?

Tháp trung tâm của nhà thờ cao khoảng 105 mét, hai tháp bên mỗi tháp cao khoảng 61,9 mét, thuộc nhóm công trình tôn giáo cao nhất Melbourne. Toàn bộ nhà thờ dài khoảng 103,6 mét, rộng 56,4 mét tính ngang qua phần cánh ngang, và cao khoảng 28,9 mét tại khu vực chính điện.

Với quy mô này, St Patrick's Cathedral thường được xem là một trong hai nhà thờ lớn nhất hoàn thành đáng kể ở bất kỳ đâu trên thế giới trong thế kỷ 19, công trình còn lại là nhà thờ St Patrick's Cathedral tại New York. Đây là điều khá bất ngờ với nhiều khách lần đầu biết tới, vì ở Việt Nam ít ai hình dung một nhà thờ tại Melbourne lại có thể sánh ngang quy mô với một công trình nổi tiếng ngay giữa Manhattan.

[Ảnh: Cổng vào chính của nhà thờ nhìn từ góc đường Albert và Gisborne]

Bên trong nhà thờ có gì đáng chú ý?

Nhà thờ sở hữu bộ tám quả chuông do xưởng John Murphy tại Dublin đúc năm 1852, tổng trọng lượng khoảng 3.556 kilogam, quả nặng nhất riêng lẻ đã 627 kilogam. Điểm thú vị là các chuông này được đúc mà không qua điều chỉnh sau đó, nên khi rung lại đánh theo chiều ngược kim đồng hồ, một đặc điểm kỹ thuật khá hiếm gặp. Bộ chuông từng im lặng suốt 29 năm trước khi được phục hồi vào năm 1988, cùng thời điểm một chuông Angelus mới được bổ sung.

Đại phong cầm hiện tại do xưởng George Fincham & Sons xây dựng trong giai đoạn 1962 đến 1964, giữ lại phần lớn bộ phận từ cây đàn gốc lắp đặt cuối thế kỷ 19, gồm 81 âm sắc và bốn hệ bàn phím. Các cửa sổ kính màu từng bị vênh nứt theo thời gian, được phục hồi toàn diện trong đợt trùng tu lớn giai đoạn 1992 đến 1997, đợt trùng tu này sau đó giành được giải thưởng kiến trúc di sản. Nhà thờ cũng được Giáo hoàng Paul VI nâng lên hàng Tiểu Vương cung thánh đường (Minor Basilica) năm 1974, còn Giáo hoàng John Paul II từng tới thăm và phát biểu tại đây năm 1986.

[Ảnh: Cửa sổ kính màu bên trong nhà thờ St Patrick]

Nên tham quan St Patrick's Cathedral vào giờ nào, kết hợp điểm nào gần đó?

Nhà thờ mở cửa cho khách tham quan từ 6 giờ 30 đến 17 giờ 30 các ngày trong tuần, có thể muộn hơn nếu có thánh lễ buổi tối, còn cuối tuần mở cửa từ 7 giờ 30 đến 19 giờ 30. Ngoài giờ diễn ra thánh lễ, khách có thể vào tham quan tự do mà không cần trả phí, nhưng nên giữ trật tự và tránh đi lại quá nhiều nếu đúng lúc đang có buổi lễ diễn ra.

Từ nhà thờ đi bộ ngược về khu trung tâm CBD, khách sẽ tới gần khu vực Federation Square, chi tiết đầy đủ có trong bài Federation Square.

Từ khu vực đó đi thêm khoảng hai phút nữa là tới con hẻm nghệ thuật đường phố nổi tiếng, thông tin có trong bài Hosier Lane.

Cách sắp xếp St Patrick's Cathedral trong một lịch trình Melbourne đầy đủ hơn có trong bài Cẩm nang Melbourne.

[Ảnh: Toàn cảnh nhà thờ St Patrick nổi bật giữa khu East Melbourne]

Tóm lại: Điều quan trọng nhất cần nhớ là St Patrick's Cathedral là công trình được xây dựng nối tiếp qua gần một thế kỷ, từ giữa thế kỷ 19 tới tận năm 1939, phản ánh rõ dấu ấn cộng đồng người Ireland Công giáo trong lịch sử hình thành Melbourne, và hoàn toàn khác biệt với St Paul's Cathedral nằm ngay trung tâm thành phố. Với quy mô sánh ngang các nhà thờ lớn nhất thế giới, đây xứng đáng là điểm dừng chân dù nằm hơi lệch khỏi khu trung tâm sầm uất.

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ DulichUc.vn, chuyên Tour Úc khởi hành từ Hà Nội.